Wie van plan is binnenkort naar Amersfoort te gaan moet eens op deze website kijken. En trouwens, wie dat niet van plan is óók – want die verandert dan misschien wel van gedachten.
De site is gemaakt om Amersfoort 750 te vieren. 750 van ’750 jaar stadsrechten’. Hoeveel mensen vinden dat nou eigenlijk een viering waard? Maar ja, ze hadden 700 ook gevierd, dan krijg je dat vanzelf. Overigens erg aardig om te zien hoe die 700 gevierd werd in 1959. Archief Eemland heeft er een webexpo over, deels ook op Flickr en YouTube zodat je er commentaar op kunt geven.
Bij de foto’s valt vooral op hoeveel men met oude kostuums deed, toen. De feestvierders lopen steeds in wannabe middeleeuws rond. Onder de activiteiten “een groot internationaal biljarttoernooi, een klank- en lichtspel bij de Monnikendam, een galaconcert met violist Jehudi Menuhin en een aquarellenprijsvraag” (? acquarellen raden, of maken?). In de categorie ‘sport’ waren er naast het biljarttoernooi voornamelijk races, met voet, fiets, motoren, zeepkisten – en Vespa’s!
Foto: J. Verheul
De Vesparijders op deze foto kwamen helemaal uit Zuid-Afrika voor het Scooterfestival. Ze waren multifunctioneel inzetbaar want namen volgens het bijschrift ook deel aan nationale behendigheidswedstrijden en een historisch steekspel -steekspel!? op de scooter?! Dat vraag je je dan af maar dat staat er dan weer niet bij. De foto’s zijn heel herkenbaar en toch van een wereld die uit beeld dreigt te verdwijnen en waar je dus veel onderschrift bij wilt om weer precies te weten hoe het zat.
Zo wordt de viering van een historische gebeurtenis zelf ook weer een historische gebeurtenis met een eigen versie van het verleden.
Ter ere van de 750viering is heel bijdetijds een mashup gemaakt www.amersfoortopdekaart.nl .Bijna 200 plaatjes, vele met uitleg, zijn op een plattegrond rondgestrooid. Sommige plaatjes zijn een opstapje naar nog veel meer afbeeldingen over dat onderwerp. Je kunt direct op de kaart muizen en klikken en zo dingen ontdekken, je kunt ook in een lijst de naam van een locatie zoeken, of vrij zoeken, of vanuit de tijdbalk een locatie kiezen. Behalve foto en uitleg is er 3D: klik in de tijdbalk bij de Onze Lieve Vrouwekerk op de ‘i’ en je krijgt een 3D reconstructie aangeboden.
Er zijn oude kaarten die je onder of over de Googlekaarten kunt leggen, waaronder, heel leuk, een stadsgezicht uit 1671 met in het schilderij locaties gemarkeerd. En twee wandelingen om te downloaden (maar de site als geheel doet het niet op mijn mobiel).
Bezoekers kunnen commentaar insturen en ook zelf iets op de kaart plaatsen. Dat komt er meteen op, zonder tussenkomst van een beheerder. Een stel mensen hebben dat al gedaan, van een gewone foto van zomaar een straat, tot de uitgebreide geschiedenis van station en spoor in Amersfoort zoals het in Wikipedia staat.
Het mooie van deze kaartsite is de degelijke informatie over historische locaties: niet alleen een plaatje maar ook een verhaaltje. Wie plaatjes uit Amersfoort wil zien kan ook naar Panoramio, die hebben er veel meer, zo’n 1100. Sommige fotografen, zoals b-f-g (die ruim 1300 foto’s van steden heeft geplaatst), schrijven daar ook wel tekstjes bij foto’s van historische gebouwen. Maar niet vaak, en niet met het gezag van een archief. Bovendien zitten er in Panoramio allerlei foto’s bij van een paard of een partijtje die toevallig in Amersfoort zijn.
Dat roept de vraag op: moeten foto’s die niet over een plaats gaan eigenlijk wel op een kaart gezet? Want het wordt al gauw overdaad van plaatjes over mekaar heen geplakt dat je er ook niet meer goed bij kan om te klikken met de muis. Dan moet je inzoomen en raak je weer het overzicht van de kaart kwijt. Minder is beter.
Maar wanneer gaat een foto niet over een plaats? Vlinder- en vogelspotters prikken hun foto’s op met Googlemaps punaises want zij vinden de plaats belangrijk. Zelfs korstmoskenners doen aan geotagging, en spotters van treinen en vliegtuigen willen ook weten waar het was. Als alle Amersfoortse gevelstenen gefotografeerd zouden zijn, kon je er een wandeling van maken, maar van tuinhekken ook, en van tuinen met rozen.
Bij elk geslaagd webproject dat het publiek uitnodigt bijdragen te leveren duiken mensen op die er een eigen draai aan geven, zoals degenen die op foto’s alle kleuren taggen, of kledingstukken. In Amersfoort kan het nog alle kanten op: zichzelf selecterende geschiedenisliefhebbers met leerzame opmerkingen, of een prikbord met alle fietsenwinkels of poezen in vensterbanken.
gaat NIET op de kaart?
Dapper van Archief Eemland, dat zij het durven doen zodat wij allemaal kunnen zien wat er gebeurt. En hoe ze daar dan weer mee omgaan. Heel Web 2.0.
Alleen toen ze de disclaimer gingen schrijven raakten ze compleet de draad kwijt: die is niet open en zelfs niet eerlijk. De tekst begint begon:
De informatie op deze website wordt met zorg samengesteld. Desalniettemin is het mogelijk dat deze informatie onvolledig is en/of onjuistheden bevat.
Hallo?voor een site waar iedereen iets op kan zetten? Dat is raar!
Volgt een opsomming van verboden en restricties van de meest afschrikwekkende soort. Dat bezoekers niet alleen potentiële rovers zijn maar deelnemers met wensen en rechten is helemaal uit beeld. Ooit gehoord van Creative Commons daar in Amersfoort?
Niet glashelder opschrijven hoe het met de rechten van publieksbijdragen zit is een hoofdzonde. Downloaden of hergebruik ontmoedigen is zagen aan de poten onder je eigen project. Er staat weliswaar
Voeg uw eigen informatie in tekst en beeld toe. Samen werken we aan één grote digitale collectie van de stad.
Maar dat samenwerken is dan van het type: “geef mij jouw plaatjes en verhalen dan krijg jij ook niks”. Wie z’n digitale collectie zitten we hier eigenlijk te maken? Het kan toch niet zo zijn dat er in de hele fotocollectie van Eemland geen plaatjes met vrije rechten zitten van de toplocaties in Amersfoort? Flickr heeft 2873 CC foto’s met trefwoord ‘Amersfoort’… Van hun kei hebben ze bij Eemland wel 152 plaatjes (die deels alleen piepklein worden aangeboden, ook zoiets). Als je de fotograaf niet weet, doe het met ‘no known copyright restrictions’.
En trouwens, toen ze de fotografen vroegen of de foto’s op het web mochten (want als je zo streng in de leer bent, dan moet dat, zie ook disclaimer: “Archief Eemland en Museum Flehite heeft (sic!) geprobeerd alle rechthebbenden van de afbeeldingen in de collectie beeldmaterialen te achterhalen.”) hadden ze netzogoed meteen kunnen vragen om CC licentie.
Vooruit Eemland, je doet het of je doet het niet. Dus: deleten die tekst, herschrijven in de echte Web 2.0 spirit, een beetje sfeer, een beetje stijl, geef wat spullen vrij, verdiep je in share, blog this, favs, en ga Web 2 all the way!
Toevoeging 11 mei 2009/december 2011: bij Eemland reageerden ze heel sportief op deze kritiek en schreven uiteindelijk een heel andere tekst over rechten en gebruik, zie hier. Hun eigen commentaar op dit bericht is helaas op het onbestendige web weggeveegd doordat de ondersteunende applicatie ophield te bestaan. Amersfoort op de kaart is inmiddels uitgegroeid tot een uitgebreide site met diverse informatie.
