In het documentatiecentrum, in de kelder van het Wijchense gemeentehuis, staan langs de wanden rijen boeken, tijdschriften, en registers met doop, trouw en begrafenisgegevens, Een hele muur wordt ingenomen door ladenkasten met bidprentjes, knipsels en microfiches. Achter een tussendeur, gebaart Van Heck, is nog een ruimte die volhangt met kostuums. De werkgroep ‘Maas en Waalse Streekdracht en Mode’ is erg actief en heeft in de loop der tijd een grote verzameling bijeengebracht. De kleding wordt regelmatig getoond bij evenementen, markten en braderies, of tijdens bijeenkomsten van verenigingen of verzorgingshuizen.
Presentaties
De werkgroep Topografisch Historische Atlas werkt hier dinsdagmiddag aan het omvangrijke fotoarchief. Er zijn tussen de 15.000 en 20.000 afdrukken, zo’n 30.000 negatieven, rond de 1500 originelen van oude procedé’s (glasnegatieven met name), en 10.000 dia’s, opgeborgen in een mooi hangsysteem met uitschuifbare roeden. Heel overzichtelijk, want de dia’s werden veel gebruikt bij lezingen en presentaties. Tegenwoordig bijna uitsluitend op uitnodiging, voor verenigingsavonden, bij monumentendagen, of ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis. Niet zo lang geleden bijvoorbeeld is er een speciale presentatie gemaakt voor het jubileum van een dominee die tientallen jaren in een plaats in de omgeving werkzaam was. Omdat er op verzoek al heel wat presentaties worden gegeven, organiseert Tweestromenland geen eigen foto-avonden voor de leden. Dat zou teveel worden.
Voor de presentaties is de vereniging nu aan het overschakelen naar digitaal, maar dat wil niet zeggen dat het hele archief al digitaal is. Van Heck heeft in 2002 een project opgestart voor de fotocollectie. Het doel was het beeldmateriaal toegankelijk te maken door het systematisch te beschrijven, en het te scannen voor raadpleging via de computer (zodat de originelen niet beschadigd worden). Er is een doortimmerd plan gemaakt dat voorziet in ordenen, beschrijven, scannen en verpakken, en verschilende fasen van het project zijn al doorlopen.
Gelders Erfgoed
Sommige leden van de werkgroep hebben een cursus gevolgd bij Gelders Erfgoed, over hanteren van het materiaal en berging, en de nodige materialen zijn aangeschaft (handschoenen, karton, zuurvrije dozen, stabiele plastic mapjes). Doordat er in de provincie een project liep voor fotocollecties was er subsidie voor de aanschaf, wat het mogelijk maakte die investering te doen.
Gelders Erfgoed is enkele malen langs geweest om onderdelen van het plan te helpen uitwerken,. Op hun advies is besloten te scannen voor schermpresentatie en afdrukken op bescheiden formaat, in principe op 300 dpi, wat betekent dat je negatieven en dia’s niet heel groot kunt afdrukken. Van Heck legt uit dat ze hierop uitkwamen omdat het efficiënter is voor een enkel geval een origineel opnieuw te scannen dan van de hele collectie grote bestanden te moeten beheren die je zelden nodig hebt. Ze hebben de originelen immers altijd bij de hand om op terug te vallen. Alle bestanden (JPEGs) worden drie keer opgeslagen, en de externe harde schijven rouleren zodat er steeds eentje op een andere locatie bewaard wordt, voor de veiligheid.
Adlib
De ondersteuning van Gelders Erfgoed richtte zich speciaal op historische verenigingen en Van Heck vindt dat zij er veel aan gehad hebben. Ook bij het vaststellen van een model voor beschrijvingen en de keuze van software heeft Gelders Erfgoed geadviseerd. Uiteindelijk is gekozen voor Adlib, deels omdat het Streekmuseum er al mee werkt -wat handig is voor samenwerking en delen van ervaring. Met Adlib kun je bovendien uiteenlopende zaken beschrijven in hetzelfde systeem: museumobjecten, boeken, foto’s - en dat is waar Tweestromenland naartoe wil, alles in één informatiesysteem. Oók de kostuums. En ook niet onbelangrijk: Adlib is een bijdetijds programma dat steeds doorontwikkeld wordt en goede aansluiting op het web levert. Dat biedt mogelijkheden voor de toekomst, als ze iets met het web zouden willen doen. Van Heck vond het belangrijk dat er een structurele oplossing kwam met een professioneel programma en goede ondersteuning. De investering was te verantwoorden omdat het programma niet alleen voor de foto’s wordt gebruikt maar voor de hele collectie.
Ongeveer de helft van de foto’s is inmiddels beschreven, en van alle dia’s zittten de beschrijvingen in een database. Later dit jaar zal die worden geconverteerd om in Adlib te worden opgenomen. Voor het verzamelen van gegevens over de foto’s doet de werkgroep dikwijls een beroep op oudere leden van wie sommigen -bijvoorbeeld vanwege hun beroep- de omgeving op hun duimpje kennen. Soms levert dat hele verhalen op, die zoveel mogelijk worden vastgelegd bij de foto. In principe wordt alles met trefwoorden ontsloten.
'Toen en nu"
Behalve voor lezingen worden de foto’s gebruikt voor tentoonstellingen, waarbij regelmatig wordt samengewerkt met lokale groepen. Die verzamelen soms zelf ook foto’s, en dan worden er digitale kopieën uitgewisseld en informatie over het beeldmateriaal. Tweestromenland levert ook vaak foto’s voor publicaties van zusterverenigingen of tijdelijke werkgroepen die onderzoek doen naar lokale geschiedenis. Over veel plaatsen in het Land van Maas en Waal zijn inmiddels boeken gepubliceerd, waarbij Tweestromenland dikwijls als uitgever is opgetreden. Ook geven ze kleinere boekjes uit over specifieke onderwerpen waar individuele onderzoekers studie naar doen. Zulk onderzoek staat ook in het tijdschrift, dat vier keer per jaar verschijnt, meestal rond een thema, zoals de geschiedenis van een meubelfabriek en nu een reeks over de jeugdbeweging in Maas en Waal.
Wat ook veel succes heeft is de publicatie van de ‘toen en nu’ foto door de Wijchense Omroep. Dat loopt al jaren, er zijn al meer dan 200 foto’s aan de beurt geweest.
Al met al is er veel belangstelling voor de fotocollectie. Regelmatig wordt er om bepaalde foto’s gevraagd, bijvoorbeeld van het ouderlijk huis. Afdrukken worden tegen betaling geleverd. Op de wekelijkse inloopmiddag komen ook bezoekers voor de foto’s, maar zelf op de computer zoeken kan nu helaas nog niet, daaarvoor moet eerst het Adlib systeem werken.
Beschermen en delen
Over internet zijn nog geen duidelijke gedachten. Een presentatie van een aantal foto’s rond een thema lijkt voorlopig een betere optie dan een beeldbank met de complete collectie. Wat voor Van Heck in elk geval vaststaat is dat de beelden zo zullen moeten worden aangeboden dat ze niet te printen of te kopiëren zijn. Dat is een kwestie van beschermen van het materiaal van de vereniging.
Ze willen hun materiaal best delen met geïnteresseerden en onderzoekers en helpen mensen graag bij het zoeken van foto’s, dat is de taak van het documentatiecentrum. Meestal leveren ze ze ook om niet, of tegen kostprijs van de CD. Maar het is voor hen belangrijk te weten wat er met de foto’s gebeurt, om misbruik te voorkomen, en commerciële exploitatie. Met degenen die foto’s aan hen ter beschikking stellen wordt netjes afgesproken hoe ermee zal worden omgegaan, bij publicatie worden de rechten altijd vermeld. Dan zou het vreemd zijn alles op het web zomaar weg te geven.
De echte discussie hierover moet nog gevoerd worden, en over kwesties als commentaarfuncties en toevoegingen van gebruikers heeft Van Heck nu nog geen mening. Eerst op naar de volgende fase van het project: conversie en invoer van data in Adlib, zodat de zaak gaat draaien.
____________
Historische Vereniging Tweestromenland http://www.tweestromenland.com/
Presentaties
De werkgroep Topografisch Historische Atlas werkt hier dinsdagmiddag aan het omvangrijke fotoarchief. Er zijn tussen de 15.000 en 20.000 afdrukken, zo’n 30.000 negatieven, rond de 1500 originelen van oude procedé’s (glasnegatieven met name), en 10.000 dia’s, opgeborgen in een mooi hangsysteem met uitschuifbare roeden. Heel overzichtelijk, want de dia’s werden veel gebruikt bij lezingen en presentaties. Tegenwoordig bijna uitsluitend op uitnodiging, voor verenigingsavonden, bij monumentendagen, of ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis. Niet zo lang geleden bijvoorbeeld is er een speciale presentatie gemaakt voor het jubileum van een dominee die tientallen jaren in een plaats in de omgeving werkzaam was. Omdat er op verzoek al heel wat presentaties worden gegeven, organiseert Tweestromenland geen eigen foto-avonden voor de leden. Dat zou teveel worden.
Voor de presentaties is de vereniging nu aan het overschakelen naar digitaal, maar dat wil niet zeggen dat het hele archief al digitaal is. Van Heck heeft in 2002 een project opgestart voor de fotocollectie. Het doel was het beeldmateriaal toegankelijk te maken door het systematisch te beschrijven, en het te scannen voor raadpleging via de computer (zodat de originelen niet beschadigd worden). Er is een doortimmerd plan gemaakt dat voorziet in ordenen, beschrijven, scannen en verpakken, en verschilende fasen van het project zijn al doorlopen.
Gelders Erfgoed
Sommige leden van de werkgroep hebben een cursus gevolgd bij Gelders Erfgoed, over hanteren van het materiaal en berging, en de nodige materialen zijn aangeschaft (handschoenen, karton, zuurvrije dozen, stabiele plastic mapjes). Doordat er in de provincie een project liep voor fotocollecties was er subsidie voor de aanschaf, wat het mogelijk maakte die investering te doen.
Gelders Erfgoed is enkele malen langs geweest om onderdelen van het plan te helpen uitwerken,. Op hun advies is besloten te scannen voor schermpresentatie en afdrukken op bescheiden formaat, in principe op 300 dpi, wat betekent dat je negatieven en dia’s niet heel groot kunt afdrukken. Van Heck legt uit dat ze hierop uitkwamen omdat het efficiënter is voor een enkel geval een origineel opnieuw te scannen dan van de hele collectie grote bestanden te moeten beheren die je zelden nodig hebt. Ze hebben de originelen immers altijd bij de hand om op terug te vallen. Alle bestanden (JPEGs) worden drie keer opgeslagen, en de externe harde schijven rouleren zodat er steeds eentje op een andere locatie bewaard wordt, voor de veiligheid.
Adlib
De ondersteuning van Gelders Erfgoed richtte zich speciaal op historische verenigingen en Van Heck vindt dat zij er veel aan gehad hebben. Ook bij het vaststellen van een model voor beschrijvingen en de keuze van software heeft Gelders Erfgoed geadviseerd. Uiteindelijk is gekozen voor Adlib, deels omdat het Streekmuseum er al mee werkt -wat handig is voor samenwerking en delen van ervaring. Met Adlib kun je bovendien uiteenlopende zaken beschrijven in hetzelfde systeem: museumobjecten, boeken, foto’s - en dat is waar Tweestromenland naartoe wil, alles in één informatiesysteem. Oók de kostuums. En ook niet onbelangrijk: Adlib is een bijdetijds programma dat steeds doorontwikkeld wordt en goede aansluiting op het web levert. Dat biedt mogelijkheden voor de toekomst, als ze iets met het web zouden willen doen. Van Heck vond het belangrijk dat er een structurele oplossing kwam met een professioneel programma en goede ondersteuning. De investering was te verantwoorden omdat het programma niet alleen voor de foto’s wordt gebruikt maar voor de hele collectie.
Ongeveer de helft van de foto’s is inmiddels beschreven, en van alle dia’s zittten de beschrijvingen in een database. Later dit jaar zal die worden geconverteerd om in Adlib te worden opgenomen. Voor het verzamelen van gegevens over de foto’s doet de werkgroep dikwijls een beroep op oudere leden van wie sommigen -bijvoorbeeld vanwege hun beroep- de omgeving op hun duimpje kennen. Soms levert dat hele verhalen op, die zoveel mogelijk worden vastgelegd bij de foto. In principe wordt alles met trefwoorden ontsloten.
'Toen en nu"
Behalve voor lezingen worden de foto’s gebruikt voor tentoonstellingen, waarbij regelmatig wordt samengewerkt met lokale groepen. Die verzamelen soms zelf ook foto’s, en dan worden er digitale kopieën uitgewisseld en informatie over het beeldmateriaal. Tweestromenland levert ook vaak foto’s voor publicaties van zusterverenigingen of tijdelijke werkgroepen die onderzoek doen naar lokale geschiedenis. Over veel plaatsen in het Land van Maas en Waal zijn inmiddels boeken gepubliceerd, waarbij Tweestromenland dikwijls als uitgever is opgetreden. Ook geven ze kleinere boekjes uit over specifieke onderwerpen waar individuele onderzoekers studie naar doen. Zulk onderzoek staat ook in het tijdschrift, dat vier keer per jaar verschijnt, meestal rond een thema, zoals de geschiedenis van een meubelfabriek en nu een reeks over de jeugdbeweging in Maas en Waal.
Wat ook veel succes heeft is de publicatie van de ‘toen en nu’ foto door de Wijchense Omroep. Dat loopt al jaren, er zijn al meer dan 200 foto’s aan de beurt geweest.
Al met al is er veel belangstelling voor de fotocollectie. Regelmatig wordt er om bepaalde foto’s gevraagd, bijvoorbeeld van het ouderlijk huis. Afdrukken worden tegen betaling geleverd. Op de wekelijkse inloopmiddag komen ook bezoekers voor de foto’s, maar zelf op de computer zoeken kan nu helaas nog niet, daaarvoor moet eerst het Adlib systeem werken.
Beschermen en delen
Over internet zijn nog geen duidelijke gedachten. Een presentatie van een aantal foto’s rond een thema lijkt voorlopig een betere optie dan een beeldbank met de complete collectie. Wat voor Van Heck in elk geval vaststaat is dat de beelden zo zullen moeten worden aangeboden dat ze niet te printen of te kopiëren zijn. Dat is een kwestie van beschermen van het materiaal van de vereniging.
Ze willen hun materiaal best delen met geïnteresseerden en onderzoekers en helpen mensen graag bij het zoeken van foto’s, dat is de taak van het documentatiecentrum. Meestal leveren ze ze ook om niet, of tegen kostprijs van de CD. Maar het is voor hen belangrijk te weten wat er met de foto’s gebeurt, om misbruik te voorkomen, en commerciële exploitatie. Met degenen die foto’s aan hen ter beschikking stellen wordt netjes afgesproken hoe ermee zal worden omgegaan, bij publicatie worden de rechten altijd vermeld. Dan zou het vreemd zijn alles op het web zomaar weg te geven.
De echte discussie hierover moet nog gevoerd worden, en over kwesties als commentaarfuncties en toevoegingen van gebruikers heeft Van Heck nu nog geen mening. Eerst op naar de volgende fase van het project: conversie en invoer van data in Adlib, zodat de zaak gaat draaien.
____________
Historische Vereniging Tweestromenland http://www.tweestromenland.com/
<Reeuwijk ____________________________________ Winschoten >
Vroeger is van ons - interviews over historische fotocollecties
Kerktoren in Balgoy, Kerken in Beeld, Universiteit Groningen